Górnicze uprawnienia – przewodnik po nowych przepisach

Ustawa Prawo geologiczne i górnicze, która weszła w życie z dniem 1 stycznia br. wprowadza szereg zmian w regulacjach dotyczących kwalifikacji górniczych. Przede wszystkim zawiera większość zapisów dotyczących kwestii kwalifikacji, a wydane do niej przepisy wykonawcze precyzują jedynie szczegóły. Sprawdźmy zatem gdzie szukać niezbędnych informacji.

 

Dozór górniczyPrzepisy dotyczące uprawnień górniczych w Ustawie Prawo geologiczne i górnicze (Dz. U. Nr 163, poz. 981) zawarto w Dziale IV „Kwalifikacje, rzeczoznawcy i odpowiedzialność zawodowa, Rozdziale 2 zatytułowanym „Kwalifikacje w zakresie górnictwa i ratownictwa górniczego” (art.53). Znajduje się tam wykaz stanowisk, w odniesieniu do których określa się wymagania i stwierdza kwalifikacje. Są tu wyodrębnione poszczególne funkcje:

  • kierownik i zastępca kierownika ruchu ZG
  • kierownik i zastępca kierownika działu ruchu ZG
  • wyższy dozór ruchu ZG
  • średni i niższy dozór ruchu ZG (w zakładach odkrywkowych kwalifikacje określa przedsiębiorca)
  • mierniczy górniczy
  • geolog górniczy
  • geofizyk górniczy (w podziemnych ZG)
  • kierownictwo ratownictwa górniczego
  • specjaliści w ratownictwie górniczym
  • osoby wykonujące czynności specjalistyczne w ruchu ZG (w zakładach odkrywkowych: strzałowy, wydawca środków strzałowych, spawacz, elektromonter maszyn i urządzeń elektrycznych o napięciu do lub powyżej 1kV).

Wedle ustawy wszystkie te osoby są obowiązane posiadać kwalifikacje określone ustawą.

 

Kwalifikacje górnicze

 

Zasadniczo wszystkie wymienione powyżej stanowiska podzielono na dwie grupy: osoby wykonujące czynności specjalistyczne – które muszą jedynie spełniać pewne wymagania oraz pozostałych, którzy muszą posiadać świadectwo potwierdzające kwalifikacje w danym zakresie.

Wymagania stawiane osobom wykonującym czynności specjalistyczne to wymienione w ustawie (art. 56) odpowiednie wykształcenie, minimalny wiek, odbycie praktyki i kursu specjalistycznego, posiadanie dodatkowych kwalifikacji i orzeczenia lekarskiego. Ich szczegóły określa Rozporządzenie Ministra Środowiska w sprawie kwalifikacji w zakresie górnictwa i ratownictwa górniczego (Dz. U. Nr 275, poz. 1628). Nowe przepisy znoszą konieczność potwierdzenia kwalifikacji tych osób egzaminem państwowym i wydaniem świadectwa.

Wobec pozostałych zawodów potrzebne jest stwierdzenie kwalifikacji (ogólnych i zawodowych) poprzez wydanie przez odpowiedni urząd świadectwa. Nowością i sporym ułatwieniem jest zapis wyłączający pracowników średniego i niższego dozoru ruchu spod obowiązku uzyskania świadectwa z WUG, jak to miało miejsce dotychczas. W zakładach podziemnych świadectwa wydaje dyrektor okręgowego urzędu górniczego, w pozostałych natomiast (w tym odkrywkowych) w ogóle nie wymaga się uzyskania świadectwa, a stwierdzenie kwalifikacji pozostaje w gestii przedsiębiorcy. Świadectwo kwalifikacyjne dla wyższego dozoru i kierowników działów ruchu we wszystkich zakładach oraz kierownika ruchu w zakładach innych niż podziemne również wydaje dyrektor okręgowego urzędu górniczego. W kompetencji WUG natomiast pozostaje stwierdzanie kwalifikacji kierownika ruchu zakładów podziemnych oraz mierniczego górniczego, geologa górniczego, geofizyka górniczego i pracowników ratownictwa górniczego we wszystkich zakładach.

 

Zakres wymagań potrzebnych do uzyskania świadectwa kwalifikacji znajdziemy w art. 54 ustawy. Dzieli je on na kwalifikacje ogólne czyli znajomość określonych przepisów lub zagadnień i na kwalifikacje zawodowe, na które składają się:

  • tytuły zawodowe lub dyplomy potwierdzające kwalifikacje zawodowe lub ukończenie określonych (…) studiów wyższych lub (…) podyplomowych;
  • posiadanie odpowiednich kwalifikacji w zawodzie lub odpowiednich uprawnień zawodowych (np. mierniczy górniczy)
  • odbycie, również przed uzyskaniem kwalifikacji zawodowych, praktyki (art. 55 wymienia w jakich zakładach jaką praktykę można zdobywać).

Szczegółowe wymagania kwalifikacji zawodowych dla poszczególnych stanowisk znajdziemy w Rozporządzeniu. Są one opisane zgodnie ze ścieżką kariery, poczynając od najniższych aż do najwyższych stanowisk. W art. 3 zawarte są wymagania dotyczące zakładów odkrywkowych i osób wykonujących w nich czynności wyższego dozoru ruchu (ust. 1), kierownika i zastępcy kierownika działu ruchu (ust. 2) oraz kierownika i zastępcy kierownika ruchu (ust. 3). W kolejnych artykułach wymienione są również wymagane kwalifikacje dla mierniczego górniczego (art. 5), geologa górniczego (art. 6), geofizyka górniczego (art. 7) oraz pracowników ratownictwa górniczego (art. 8) a także szczegółowe określenie zakresu praktyki zawodowej, odbycia kursu specjalistycznego, posiadania dodatkowych kwalifikacji, zakresu i częstotliwości badań psychiatrycznych lub psychologicznych oraz posiadania minimalnego wieku osób wykonujących czynności specjalistyczne w ruchu ZG (art. 9, ust. 1).

Przepisy te precyzują po których kierunkach studiów (na podstawie nazw kierunków studiów zapisanych w ustawie Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. Nr 164, poz. 1365)) można ubiegać się o dane uprawnienia.

W Rozporządzeniu znajdziemy też szczegóły dotyczące organizacji pracy komisji egzaminacyjnej i wzór świadectwa stwierdzającego kwalifikacje (art. 10).

Osobny rozdział ustawy dotyczy sposobu postępowania w sprawie stwierdzenia kwalifikacji zawodowych. Są w nim określone dane osobowe, które musi zawierać wniosek składany do odpowiedniego organu stwierdzającego kwalifikacje oraz wymagane dokumenty potwierdzające wykształcenie i dotychczasowe doświadczenie. Jest tu też ogólny opis formy egzaminu (w OUG – ustny, w WUG dwuczęściowy: pisemny i ustny) oraz tego co ma sprawdzać. Są też podane dokładne wysokości opłaty egzaminacyjnej i opłaty za wydanie świadectwa (odpowiednio 250 i 30 zł) z zastrzeżeniem że podlegają corocznej zmianie stosownie do średniorocznego wskaźnik cen towarów i usług konsumpcyjnych ogółem, planowanego w ustawie budżetowej na dany rok kalendarzowy. Wysokości opłat będą podawane w obwieszczeniu ministra właściwego do spraw środowiska.

 

Nowe rozwiązania

 

Zupełną nowością jest wprowadzony ustawą obowiązek publikacji wykazów osób legitymujących się kwalifikacjami (uprawnieniami) stwierdzonymi na podstawie ustawy (geologicznymi i górniczymi) w Biuletynie Informacji Publicznej właściwego organu. W wykazie (…), zamieszcza się imię i nazwisko osoby oraz rodzaj stwierdzonych kwalifikacji.

Jeszcze jedną ważną zmianą wprowadzaną przez ustawę jest poszerzenie grona osób mogących sporządzać dokumentację mierniczo-geologiczną. Przede wszystkim leży to w kompetencjach mierniczego górniczego i/lub geologa górniczego ale w odkrywkowych zakładach górniczych może ją sporządzić także osoba posiadająca kwalifikacje zawodowe w zakresie geodezyjnych pomiarów sytuacyjno-wysokościowych lub osoba posiadająca kwalifikacje w zakresie sporządzania dokumentacji geologicznej złóż danej kopaliny. Dzięki takiemu rozwiązaniu można się spodziewać zwiększenia konkurencji przy wykonywaniu takich usług a co za tym idzie zmniejszenia kosztów ponoszonych na ten cel przez przedsiębiorcę.

Nowa ustawa upraszcza również organizowanie ratownictwa górniczego w zakładach wydobywających kopaliny metodą odkrywkową. Zdejmuje z przedsiębiorcy obwiązek tworzenia własnej jednostki zapewniającej bezpieczeństwo. Wystarczy że zakład ma dostęp do powszechnego ratownictwa lub umowę z jakimkolwiek innym dostawcą usług ratowniczych, który zadba o bezpieczeństwo na terenie kopalni.

 

Sprawdzian przed nami

 

Nowe przepisy wprowadzają pewien porządek. Sformułowanie podstawowych zasad funkcjonowania uprawnień w ustawie nadaje pewnej stałości systemowi i pozwala na wprowadzanie jedynie kosmetycznych zmian. Obowiązek sporządzania i publikowania spisu osób posiadających uprawnienia czy rozszerzenie grona specjalistów obsługujących kopalnie z pewnością uelastyczni rynek pracy. Ułatwi też przedsiębiorcom wyszukiwanie odpowiednich fachowców. Zmiany mające na celu skrócenie postępowania administracyjnego czy przeniesienie niektórych obowiązków na przedsiębiorcę powinny usprawnić działalność wydobywczą, zwłaszcza zakładów odkrywkowych oraz wspierać działalność, zwłaszcza małych i średnich inwestycji. Takie w każdym razie były zamierzenia ustawodawcy. Jak się sprawdzą w działaniu - czas pokaże.

 

Joanna Kiełczewska

 

[1] P. Grzesiok; Zasadnicze rozwiązania w zakresie kwalifikacji w nowym Prawie geologicznym i górniczym - spotkanie z przedstawicielami uczelni wyższych – prezentacja; Wyższy Urząd Górniczy; Katowice 2011

[2] M. Rabiasz; Nowe regulacje prawne w zakresie geologii i miernictwa górniczego w świetle ustawy Prawo geologiczne i górnicze; Kopaliny, nr 1/2012

[3] K. Wojtczak; Nowe prawo geologiczne i górnicze; Przegląd Geologiczny vol.59, nr 7/2011

[4] Ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r. Prawo geologiczne i górnicze (Dz. U. Nr 163, poz. 981)

[5] Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 15 grudnia 2011 r. w sprawie kwalifikacji w zakresie górnictwa i ratownictwa górniczego (Dz. U. Nr 275, poz. 1628)

Poleć znajomemu

Ogłoszenia promowane

Sprzedam czarnoziem, humus z Zakładu Górniczego w m. Gryźliny woj. warmińsko-mazurskie Zakład zajmuje się wydobyciem, mieszaniem oraz sprzedażą kruszyw naturalnych głównie piasków nasypowych oraz mieszanek...
Sprzedam Kamień różnej wielkości z Zakładu Górniczego w m. Gryźliny woj. warmińsko-mazurskie Zakład zajmuje się wydobyciem, mieszaniem oraz sprzedażą kruszyw naturalnych głównie piasków nasypowych oraz mieszanek...
Surowce Zielarskie - Herbata Ziołowa PYSZNOGŁÓWKA Herbata ziołowa PYSZNOGŁÓWKA - Bergamotka Linia Herbat Pogodynka na dobre samopoczucie z własnej, naturalnej uprawy....
Sprzedam Kruszywo o uziarnieniu 0/4 ze ściany z Zakładu Górniczego w m. Gryźliny woj. warmińsko-mazurskie Zakład zajmuje się wydobyciem, mieszaniem oraz sprzedażą kruszyw naturalnych głównie piasków nasypowych oraz mieszanek...
Surowce Zielarskie - Herbata Ziołowa KACURA Herbata ziołowa KACURA. Linia Herbat Pogodynka na dobre samopoczucie z własnej, naturalnej uprawy. Składa się z...
Surowce Zielarskie - Herbata Ziołowa WĄKROTKA Herbata ziołowa WĄKROTKA - Gotu kola (wąkrotka azjatycka). Linia Herbat Pogodynka na dobre samopoczucie z własnej,...
Surowce Zielarskie - Herbata Ziołowa ŚPIOCH Herbata ziołowa ŚPIOCH. Linia Herbat Pogodynka na dobre samopoczucie z własnej, naturalnej uprawy. Składa się z...
Surowce Zielarskie - Herbata Ziołowa POBUDZICHA Herbata ziołowa POBUDZICHA. Linia Herbat Pogodynka na dobre samopoczucie z własnej, naturalnej uprawy. Składa się z...
Surowce Zielarskie - Herbata Ziołowa PACZULEK Herbata ziołowa PACZULEK. W sielskim krajobrazie Mazur ludzie od wieków radzili sobie z problemami i niedogodnościami w...
Surowce Zielarskie - Herbata Ziołowa CHUĆKOGÓJ Herbata ziołowa CHUĆKOGÓJ inaczej Żywokost lekarski. Linia Herbat Pogodynka na dobre samopoczucie z własnej, naturalnej...
Surowce Zielarskie Herbata Ziołowa - ANIELSKIE ZIELE Herbata ziołowa ANIELSKIE ZIELE zwane inaczej Arcydzięgiel litwor. Linia Herbat Pogodynka na dobre samopoczucie z...
Surowce Zielarskie - Herbata Ziołowa MACANKA Herbata ziołowa MACANKA. Linia Herbat Pogodynka na dobre samopoczucie z własnej, naturalnej uprawy. Składa się z...
Sprzedam kruszywo Gryźliny, Olsztynek Szanowni Państwo informujemy o otwartym Zakładzie Górniczym w miejscowości Gryźliny, gm. Stawiguda na terenie woj....
OBSŁUGA KOPALŃ SUROWCÓW Nasze usługi obejmują: Pozyskiwanie nieruchomości na cele wydobywcze Gospodarka złożami surowców naturalnych...
Kupię kopalnię pospółki Poszukuję złoża pospółki pod Warszawą. Preferowany punkt piaskowy 80%. Nadkład do 3 m. Preferowan dobra lokalizacja w...
Systemy oczyszczania wody Mamy przyjemność zaprezentować Państwu technologię i możliwości firmy CONSPAN®, która posiada opatentowaną najnowszą...
Regulacje stanów prawnych i administracyjnych nieruchomości Kompletowanie dokumentacji geodezyjnej i prawnej Opracowywanie i ustalanie założeń inwestycyjnych Opracowywanie...
teren pod inwestycje po rekultywacji przy drodze S7 Teren „Nowa Wieś” położony jest na północnym skraju Pojezierza Iławskiego, około 4 km od Pasłęka (woj. warmińsko-...
Dozór Górniczy Oferujemy usługi kompleksowego prowadzenia eksploatacji kopalni odkrywkowych kopalin pospolitych na ternie Polski...
ZŁOŻE PIASKU KUPIĘ Poszukuję złoża grubszego piasku o minimalnej powierzchni 10 ha zlokalizowane na obszarze województwa Mazowieckiego,...
Rekultywacje wyrobisk pogórniczych Kompletowanie dokumentacji geologicznej, geodezyjnej i prawnej dotyczącej nieruchomości Ustalanie założeń...
Złoże piaskowca sprzedam Złoże Jankowice 6 położone jest w województwie mazowieckim, w odległości około 3,3 km od Szydłowca i około 3 km od...
Masło SHEA nierafinowane HURT Jesteśmy importerem nierafinowanego Masła SHEA z Afryki Zachodniej. Zajmujemy się tylko sprzedażą hurtową. Surowiec w...
Sprzedam przemysłową nieruchomość w Mławie Nieruchomość o łącznej pow. 3,3244 ha na którą składa się siedem działek. Położona w obrębie geodezyjnym Miasto Mława....
Nadzór inwestycji budowlanych Świadczymy usługi związane z nadzorem inwestycji budowlanych obiektów kubaturowych i drogowych na terenie całej Polski...
szukam INWESTORA branżowego - wdrożenie energooszczędnej technologi ogrzewania Posiadamy zupełnie nową technologię. Piec wodny jest najbardziej zaawansowanym, energooszczędnym urządzeniem grzewczym...
Ekspertyzy budowlane Przeprowadzamy oceny/audyty jakościowe wykonawstwa budowlanego: - ekspertyzy - opinie techniczne - inwentaryzacje...

Biuletyn surowce-naturalne.pl

Bądź na bieżąco!

Subskrybuje zawartość

Partnerzy