Sól: wiem co jem

Najbardziej popularna przyprawa na świecie – sól, jest faktycznie skałą osadową, zbudowaną
w ponad 90% (często 97-98%) z minerału halitu.
Halit, znany powszechnie jako sól kuchenna, jest halogenkiem, chlorkiem sodu (NaCl), łatwo rozpuszczalnym w wodzie o słonym smaku. Sól jest słona; to wydaje się oczywiste ale inne sole, tzn. inne chlorki – potasu, magnezu, współtowarzyszące halitowi (np. sylwin KCl) – mają inny smak,tj. gorzki, cierpki.
A jak powstaje halit (czyli sól kuchenna) i w konsekwencji skała, która gości na naszych stołach znana jako sól kamienna (czyli halityt)? To także pytanie: dlaczego morze jest słone? Zacznijmy od tego, że średnie zasolenie wód oceanicznych wynosi 35 ‰ (3,5 %), ale są miejsca na świecie, gdzie jest ono znacznie wyższe, czego przykładem są zbiorniki: Don Juan ok 340 ‰ (na Antarktydzie), jeziora Asal niemal 350 ‰ (w Dżibuti), czy Patience blisko 430 ‰ (w Kanadzie).
Jony chlorku i sodu zanoszą do mórz i oceanów przede wszystkim wody rzek, które zbierają z powierzchni ziemi składniki powstałe w wyniku wietrzenia chemicznego skał, a właściwie minerałów budujących te skały. Dodatkowo jony chloru i sodu są uwalniane bezpośrednio do oceanów w strefach ryftów, gdzie wydostaje się rozgrzana materia tworząca skorupę oceaniczną i przy okazji gorące roztwory pochodzące z górnych części płaszcza ziemskiego. Gdyby te procesy zachodziły bez ograniczeń, zasolenie wód systematycznie by wzrastało. Jednak istnieje system „naturalnego odsalania”. W otoczeniu ryftów oraz kominów hydrotermalnych na dnach oceanów funkcjonują strefy głębokich rozłamów w które wnikają wody oceaniczne, gdzie ulegają „oczyszczeniu”, m.in. z jonów chloru. Dzięki temu mechanizmowi zasolenie wszechoceanu utrzymuje się od ok. 2 mld lat na względnie stałym poziomie.
Na lądach w jeziorach i płytkich oczkach (salinach) oraz w odizolowanych zatokach i lagunach morskich, gdzie proces parowania przewyższa ilość wody dostarczanej w postaci wód powierzchniowych (np. deszczu, strumieni, czy nawet większych rzek) i cieków podziemnych, dochodzi do procesu tworzenia się ewaporatów, tzn. minerałów tworzących skały ewaporatowe (często nazywane gipsowo-solnymi) w warunkach krystalizacji z przesyconego roztworu. Krystalizacja tych minerałów następuje w określonym porządku – w pierwszej kolejności w typowym cyklu ewaporatowym wytrącają się węglany (kalcyt, dolomit), następnie siarczany (gips i anhydryt), a po nich chlorki (halit, sylwin) i inne dużo rzadziej spotykane, o bardzo wysokiej łatwości rozpuszczania.
W Polsce skały solne występują w dwóch dużych formacjach różniących się wiekiem i kształtem złóż.Najbogatsze/największe są złoża cechsztyńskie (późnopermskie). Wiek tej soli wynosi ponad 260 mln lat. Jest ona wydobywana m.in. metodą tradycyjną w Kłodawie i sprzedawana jako sól spożywcza. Jej konsumenci powinni mieć świadomość, że jedzą osad który wytrącił się na dnie rozległego, raczej płytkiego morza (zwanego cechsztyńskim) ponad ćwierć miliarda lat temu w warunkach jakie panują w okolicach dzisiejszego Morza Martwego! To ówczesne morze cechsztyńskie cyklicznie wysychało
i ulegało zalaniu; wyróżniono cztery główne cyklotemy – serie skał powstałych w wyników zalewów i wyschnięć. Zbiornik ten rozciągał się od terenu dziś. Morza Północnego, przez Holandię, Danię, północny i środkowy pas Niemiec oraz Polski aż po Litwę. Rozpoznane złoża soli cechsztyńskiej występują w postaci struktur solnych (poduszek i diapirów) w pasie od Szczecina po Bełchatów oraz w postaci niezaburzonych niemal poziomo zalegających pokładów w rejonie Zatoki Gdańskiej (złoże Mechelinki) i Sieroszowic.
Druga formacja solna jest dużo młodsza, bo mioceńska (a dokładnie badeńska) jej wiek wynosi ok. 12-14 mln lat, i bardziej znana – do niej należą m.in. złoża Wieliczki i Bochni, eksploatowanych już w XIII w. Forma tych złóż jest skomplikowana; są to silnie sfałdowane i przemieszczone pokłady soli i towarzyszących jej innych skał (plastyczne sole kamienne łatwo ulegają odkształceniom).
Ponieważ sól kamienna jest w najlepszym przypadku zbudowana z 98-97% halitu (soli kuchennej) pozostaje pytanie, a co z pozostałymi 2-3 % ? Rozpuszczając kilka łyżeczek soli spożywczej w szklance wody można zobaczyć, że znakomita część ulegnie rozpuszczeniu, ale na dnie pozostanie kilka ziarenek, które stanowią ową pozostałą część. Na tę pozostałość (rezyduum) składają się przede wszystkim ziarna anhydrytu (CaSO4) oraz pojedyncze kryształy: gipsu, kalcytu, dolomitu, magnezytu, boracytu, kwarcu, talku, hydrotalkitu, pirytu, pyłu kosmicznego i in.
A ile jest soli kamiennej w Polsce? Bardzo dużo. Wg najnowszych danych (stan na 2013), publikowanych przez Państwowy Instytut Geologiczny (raporty ukazują się co roku) w Polsce mamy 19 złóż soli kamiennej, ale eksploatowanych jest tylko 6 z nich. Łącznie udokumentowane złoża bilansowe tego surowca wynoszą 86 mld ton, przy czym pokładowe złoża soli kamiennej dokumentuje się do głębokości 1200 m a wysadowe do 1400 m – co oznacza, że faktycznie tego surowca w Polsce jest znacznie więcej. W ciągu roku wydobywa się (metodą tradycyjną lub otworową) zaledwie 4 200 tys. ton soli kamiennej. Zatem nie musimy się martwić, że kiedykolwiek nam zabraknie tej szczególnej skały. Szacuje się, że starczy jej nam na jakieś pół miliarda lat.
ulegają „oczyszczeniu”, m.in. z jonów chloru. Dzięki temu mechanizmowi zasolenie wszechoceanu utrzymuje się od ok. 2 mld lat na względnie stałym poziomie.
Na lądach w jeziorach i płytkich oczkach (salinach) oraz w odizolowanych zatokach i lagunach morskich, gdzie proces parowania przewyższa ilość wody dostarczanej w postaci wód powierzchniowych (np. deszczu, strumieni, czy nawet większych rzek) i cieków podziemnych, dochodzi do procesu tworzenia się ewaporatów, tzn. minerałów tworzących skały ewaporatowe (często nazywane gipsowo-solnymi) w warunkach krystalizacji z przesyconego roztworu. Krystalizacja tych minerałów następuje w określonym porządku – w pierwszej kolejności w typowym cyklu ewaporatowym wytrącają się węglany (kalcyt, dolomit), następnie siarczany (gips i anhydryt), a po nich chlorki (halit, sylwin) i inne dużo rzadziej spotykane, o bardzo wysokiej łatwości rozpuszczania.
W Polsce skały solne występują w dwóch dużych formacjach różniących się wiekiem i kształtem złóż.Najbogatsze/największe są złoża cechsztyńskie (późnopermskie). Wiek tej soli wynosi ponad 260 mln lat. Jest ona wydobywana m.in. metodą tradycyjną w Kłodawie i sprzedawana jako sól spożywcza. Jej konsumenci powinni mieć świadomość, że jedzą osad który wytrącił się na dnie rozległego, raczej płytkiego morza (zwanego cechsztyńskim) ponad ćwierć miliarda lat temu w warunkach jakie panują w okolicach dzisiejszego Morza Martwego! To ówczesne morze cechsztyńskie cyklicznie wysychało
i ulegało zalaniu; wyróżniono cztery główne cyklotemy – serie skał powstałych w wyników zalewów
i wyschnięć. Zbiornik ten rozciągał się od terenu dziś. Morza Północnego, przez Holandię, Danię, północny i środkowy pas Niemiec oraz Polski aż po Litwę. Rozpoznane złoża soli cechsztyńskiej występują w postaci struktur solnych (poduszek i diapirów) w pasie od Szczecina po Bełchatów oraz w postaci niezaburzonych niemal poziomo zalegających pokładów w rejonie Zatoki Gdańskiej (złoże Mechelinki) i Sieroszowic.
Druga formacja solna jest dużo młodsza, bo mioceńska (a dokładnie badeńska) jej wiek wynosi ok. 12-14 mln lat, i bardziej znana – do niej należą m.in. złoża Wieliczki i Bochni, eksploatowanych już w XIII w. Forma tych złóż jest skomplikowana; są to silnie sfałdowane i przemieszczone pokłady soli
i towarzyszących jej innych skał (plastyczne sole kamienne łatwo ulegają odkształceniom).
Ponieważ sól kamienna jest w najlepszym przypadku zbudowana z 98-97% halitu (soli kuchennej) pozostaje pytanie, a co z pozostałymi 2-3 % ? Rozpuszczając kilka łyżeczek soli spożywczej w szklance wody można zobaczyć, że znakomita część ulegnie rozpuszczeniu, ale na dnie pozostanie kilka ziarenek, które stanowią ową pozostałą część. Na tę pozostałość (rezyduum) składają się przede wszystkim ziarna anhydrytu (CaSO4) oraz pojedyncze kryształy: gipsu, kalcytu, dolomitu, magnezytu, boracytu, kwarcu, talku, hydrotalkitu, pirytu, pyłu kosmicznego i in.
A ile jest soli kamiennej w Polsce? Bardzo dużo. Wg najnowszych danych (stan na 2013), publikowanych przez Państwowy Instytut Geologiczny (raporty ukazują się co roku) w Polsce mamy 19 złóż soli kamiennej, ale eksploatowanych jest tylko 6 z nich. Łącznie udokumentowane złoża bilansowe tego surowca wynoszą 86 mld ton, przy czym pokładowe złoża soli kamiennej dokumentuje się do głębokości 1200 m a wysadowe do 1400 m – co oznacza, że faktycznie tego surowca w Polsce jest znacznie więcej. W ciągu roku wydobywa się (metodą tradycyjną lub otworową) zaledwie 4 200 tys. ton soli kamiennej. Zatem nie musimy się martwić, że kiedykolwiek nam zabraknie tej szczególnej skały. Szacuje się, że starczy jej nam na jakieś pół miliarda lat.
 
Źródło: http://zywaplaneta.pl/sol-wiem-co-jem/ 
 
Poleć znajomemu

Ogłoszenia promowane

Sprzedam czarnoziem, humus z Zakładu Górniczego w m. Gryźliny woj. warmińsko-mazurskie Zakład zajmuje się wydobyciem, mieszaniem oraz sprzedażą kruszyw naturalnych głównie piasków nasypowych oraz mieszanek...
Sprzedam Kamień różnej wielkości z Zakładu Górniczego w m. Gryźliny woj. warmińsko-mazurskie Zakład zajmuje się wydobyciem, mieszaniem oraz sprzedażą kruszyw naturalnych głównie piasków nasypowych oraz mieszanek...
Surowce Zielarskie - Herbata Ziołowa PYSZNOGŁÓWKA Herbata ziołowa PYSZNOGŁÓWKA - Bergamotka Linia Herbat Pogodynka na dobre samopoczucie z własnej, naturalnej uprawy....
Sprzedam Kruszywo o uziarnieniu 0/4 ze ściany z Zakładu Górniczego w m. Gryźliny woj. warmińsko-mazurskie Zakład zajmuje się wydobyciem, mieszaniem oraz sprzedażą kruszyw naturalnych głównie piasków nasypowych oraz mieszanek...
Surowce Zielarskie - Herbata Ziołowa KACURA Herbata ziołowa KACURA. Linia Herbat Pogodynka na dobre samopoczucie z własnej, naturalnej uprawy. Składa się z...
Surowce Zielarskie - Herbata Ziołowa WĄKROTKA Herbata ziołowa WĄKROTKA - Gotu kola (wąkrotka azjatycka). Linia Herbat Pogodynka na dobre samopoczucie z własnej,...
Surowce Zielarskie - Herbata Ziołowa ŚPIOCH Herbata ziołowa ŚPIOCH. Linia Herbat Pogodynka na dobre samopoczucie z własnej, naturalnej uprawy. Składa się z...
Surowce Zielarskie - Herbata Ziołowa POBUDZICHA Herbata ziołowa POBUDZICHA. Linia Herbat Pogodynka na dobre samopoczucie z własnej, naturalnej uprawy. Składa się z...
Surowce Zielarskie - Herbata Ziołowa PACZULEK Herbata ziołowa PACZULEK. W sielskim krajobrazie Mazur ludzie od wieków radzili sobie z problemami i niedogodnościami w...
Surowce Zielarskie - Herbata Ziołowa CHUĆKOGÓJ Herbata ziołowa CHUĆKOGÓJ inaczej Żywokost lekarski. Linia Herbat Pogodynka na dobre samopoczucie z własnej, naturalnej...
Surowce Zielarskie Herbata Ziołowa - ANIELSKIE ZIELE Herbata ziołowa ANIELSKIE ZIELE zwane inaczej Arcydzięgiel litwor. Linia Herbat Pogodynka na dobre samopoczucie z...
Surowce Zielarskie - Herbata Ziołowa MACANKA Herbata ziołowa MACANKA. Linia Herbat Pogodynka na dobre samopoczucie z własnej, naturalnej uprawy. Składa się z...
Sprzedam kruszywo Gryźliny, Olsztynek Szanowni Państwo informujemy o otwartym Zakładzie Górniczym w miejscowości Gryźliny, gm. Stawiguda na terenie woj....
OBSŁUGA KOPALŃ SUROWCÓW Nasze usługi obejmują: Pozyskiwanie nieruchomości na cele wydobywcze Gospodarka złożami surowców naturalnych...
Kupię kopalnię pospółki Poszukuję złoża pospółki pod Warszawą. Preferowany punkt piaskowy 80%. Nadkład do 3 m. Preferowan dobra lokalizacja w...
Systemy oczyszczania wody Mamy przyjemność zaprezentować Państwu technologię i możliwości firmy CONSPAN®, która posiada opatentowaną najnowszą...
Regulacje stanów prawnych i administracyjnych nieruchomości Kompletowanie dokumentacji geodezyjnej i prawnej Opracowywanie i ustalanie założeń inwestycyjnych Opracowywanie...
teren pod inwestycje po rekultywacji przy drodze S7 Teren „Nowa Wieś” położony jest na północnym skraju Pojezierza Iławskiego, około 4 km od Pasłęka (woj. warmińsko-...
Dozór Górniczy Oferujemy usługi kompleksowego prowadzenia eksploatacji kopalni odkrywkowych kopalin pospolitych na ternie Polski...
ZŁOŻE PIASKU KUPIĘ Poszukuję złoża grubszego piasku o minimalnej powierzchni 10 ha zlokalizowane na obszarze województwa Mazowieckiego,...
Rekultywacje wyrobisk pogórniczych Kompletowanie dokumentacji geologicznej, geodezyjnej i prawnej dotyczącej nieruchomości Ustalanie założeń...
Złoże piaskowca sprzedam Złoże Jankowice 6 położone jest w województwie mazowieckim, w odległości około 3,3 km od Szydłowca i około 3 km od...
Masło SHEA nierafinowane HURT Jesteśmy importerem nierafinowanego Masła SHEA z Afryki Zachodniej. Zajmujemy się tylko sprzedażą hurtową. Surowiec w...
Sprzedam przemysłową nieruchomość w Mławie Nieruchomość o łącznej pow. 3,3244 ha na którą składa się siedem działek. Położona w obrębie geodezyjnym Miasto Mława....
Nadzór inwestycji budowlanych Świadczymy usługi związane z nadzorem inwestycji budowlanych obiektów kubaturowych i drogowych na terenie całej Polski...
szukam INWESTORA branżowego - wdrożenie energooszczędnej technologi ogrzewania Posiadamy zupełnie nową technologię. Piec wodny jest najbardziej zaawansowanym, energooszczędnym urządzeniem grzewczym...
Ekspertyzy budowlane Przeprowadzamy oceny/audyty jakościowe wykonawstwa budowlanego: - ekspertyzy - opinie techniczne - inwentaryzacje...

Biuletyn surowce-naturalne.pl

Bądź na bieżąco!

Subskrybuje zawartość

Partnerzy