Wiślane bogactwo

Oglądając dawne pejzaże i widokówki z Warszawy często można spotkać obraz piaskarzy wydobywających piasek z rzeki, przykładem jest słynny obraz Aleksandra Gierymskiego z 1887 roku. Wówczas było to zjawisko powszechne. Dziś przeważa wydobycie na lądzie, jednak nie należy zapominać o tym, że rzeka może być źródłem surowców, szczególnie w czasach gdy zwiększa się popyt na kruszywa w związku z inwestycjami drogowymi.   

 

 

Piaskarze warszawscyKiedyś korzystanie z zasobów rzek, w tym Wisły, było rozwiązaniem popularnym i praktycznym – nie tylko pozyskiwano w ten sposób surowiec na potrzeby budownictwa, ale także utrzymywano żeglowność rzeki, która była ważnym szlakiem komunikacyjnym. Jednym z najsłynniejszych przedsiębiorców zajmujących się pozyskiwaniem kruszywa z Wisły był Bolesław Matraszek, który założył pod adresem Solec 53 Przedsiębiorstwo Wydobycia Żwiru i Piasku „B. Matraszek”. W latach 1884-1948 pozyskiwał on piasek z łach oraz żwir z dna Wisły. Łachy tworzyły się po wiosennych wylewach, zmianach nurtu rzeki lub przez spadki poziomu wody w rzece. Prace nie były zmechanizowane, więc wydobycie piasku odbywało się za pomocą drewnianych szufli posiadających dziurki, przez które mogła odsączać się woda. Wydobycie żwiru przebiegało podobnie, z tą różnicą, że materiał pobierano z dna rzeki a szufle wykonane były z metalu (o sposobach ydobycia piasku spod wody piszemy tu). Bolesław Matraszek dostarczał wydobyty materiał m. in. do budowy kościoła Św. Floriana, Banku Gospodarstwa Krajowego a także do Mennicy Państwowej, która potrzebowała drobnoziarnistego piasku do czyszczenia monet.

Innym i zarazem ostatnim, dawnym, warszawskim piaskarzem był Roman Lemański. Jego piaskarnia funkcjonowała do lat 80-tych XX wieku.

               

Dlaczego rzeka może być tak efektywnym źródłem surowców? Na brzegach rzek, w tym również i Wisły, występują miejsca zalegania nadmiaru piasku, tzw. przemiały. Tworzą one wypłycenia, na których nurt rzeki jest osłabiony (mielizny, brody), a co za tym idzie, powstają zatory i utrudnienia w żegludze. Miejsca takie, po uzyskaniu niezbędnych pozwoleń, mogą być przeznaczone do użytkowania poprzez wydobycie nadmiaru piasku, ale przy zachowaniu odpowiednich wytycznych.

 

Aby uzyskać pozwolenie wodnoprawne należy wcześniej złożyć stosowne dokumenty do marszałka województwa: wniosek, dowód opłaty za wydanie pozwolenia, operat wodnoprawny sporządzony w 2 egzemplarzach, decyzję o lokalizacji inwestycji oraz opis działalności. Gdy decyzja będzie pozytywna, pozwolenie wydawane jest maksymalnie na 5 lat, a eksploatacja kruszywa możliwa jest w uprzednio wyznaczonych miejscach (o wydobyciu kruszywa z rzeki i prawie piszemy też tu).

W samej Warszawie funkcjonuje kilka punktów poboru piasków z Wisły. Są to piaskarnie:

- firmy SERWAL Sp. z o.o.- Warszawa Wilanów

- firmy "PIASKARZ" Przedsiębiorstwo Produkcyjno-Handlowe S.A.- Warszawa Bielany (piaskarnia „Bielany”), Warszawa Białołęka (piaskarnia „Tarchomin” 522-524 km rzeki), Warszawa Wilanów (piaskarnia „Zawady”), Warszawa Wawer (piaskarnia „Miedzeszyn”);

- w dzielnicy Białołęka: „Nowodwory” (524-525,5 km rzeki)

oraz poza Warszawą firmy Pol-Bot Kruszywa S.A.- Łomianki, Jabłonna (528,5-529,5 km rzeki).

Piaskarnia „Bielany” podczas dwóch fal powodziowych przechodzących przez Warszawę, była jedynym działającym zakładem, dostarczającym piasek do umacniania wałów przeciwpowodziowych. Na taką działalność oraz prace wydobywcze związane z utrzymaniem wód i szlaków żeglownych, pozwolenia wodnoprawne nie są wymagane.

                 

Piaskarze to nie tylko barwna historia stolicy - mają swój wkład w odkrywanie historii. Piaskarze warszawscy przyczynili się bowiem do rozpoczęcia prac mających na celu odnalezienie i wydobycie skarbów zatopionych na dnie Wisły przez rabunkową działalność Szwedów w XVII w. W 1906 r. przy pracy w okolicach Cytadeli piaskarze natrafili na rzeźby tkwiące na dnie Wisły. Część znalezionych zabytków wydobyto i znajdują się obecnie w Muzeum Historycznym m. st. Warszawy. Od 2008 r. trwał projekt Wisła 1655-1906-2009 – interdyscyplinarne badania dna rzeki”, który miał na celu odnalezienie i zabezpieczenie pozostałych skarbów. Brały w nim udział m. in. Uniwersytet Warszawski i Szczeciński oraz Politechnika Warszawska.

 

Justyna Kowieska

 

 

[1] „Przedsiębiorstwo wydobycia żwiru i piasku”, madein.waw.pl

[2] „Pracownicy UW wyłowili z Wisły zabytki z czasów potopu szwedzkiego.”, uw.edu.pl

[3] W. Pastuszka, „Wisła oddała skarby Wazów”, archeowiesci.pl

[4] jawisla.pl

[5] historiasztuki.com.pl

Poleć znajomemu

Ogłoszenia promowane

Sprzedam ziemie,czarnoziem, torf TORFY TO ŻYCIE DLA TWOJEGO DOMU I OGRODU Oferowane przez nas torfy ze względu na zasobność w substancje mineralne...
Naturalna Herbata Ziołowa Premium Monarda, Pysznogłówka (Bergamotka) Zastosowanie: - ma działanie łagodzące, ściągające, poprawiające działanie układu pokarmowego oraz wspomagające przy...
Naturalna Herbata Ziołowa Premium- Arcydzięgiel Litwor Zastosowanie: To roślina, której właściwości lecznicze doceniono już w średniowieczu. Ówcześni zakonnicy nazywali...
Złoże piaskowca sprzedam Złoże Jankowice 6 położone jest w województwie mazowieckim, w odległości około 3,3 km od Szydłowca i około 3 km od...
najzdrowsze.pl zapraszają na VI MIĘDZYNARODOWE TARGI ŻYWNOŚCI I NAPOJÓW EXPO XXI w Warszawie Serdecznie zapraszamy na tegoroczne Międzynarodowe Targi World Food w Warsawie w dniach 7-9 marca 2019r. "Szlachetne...
Naturalna Herbata Ziołowa Premium skład: Arcydzięgiel, PaczuLek, Pysznogłówka KACURA Naturalna Herbata ziołowa Premium - Kacura Zastosowanie: - na problemy dnia drugiego, - koi nerwy i stany lękowe -...
Naturlna Herbata Ziołowa Premium Żywokost lekarski- mazurski CHUĆKOGÓJ Zastosowanie: wyłącznie do użytku zewnętrznego- jako wywar, okład, maść. Ułatwia gojenie ran, blizn, na bóle kości i...
Naturalna Herbata Ziołowa Premium Skład: Arcydzięgiel, Paczulek, Lubczyk - POBUDZICHA Zastosowanie: bezsenność, uspokojenie - działa wyciszająco i relaksacyjnie, - na dolegliwości układu pokarmowego i...
Naturalna Herbata Ziołowa Premium Arcydzięgiel, Paczulek, Pysznogłówka, Kozłek lekarski ŚPIOCH Zastosowanie: bezsenność, uspokojenie - działa wyciszająco i relaksacyjnie, - na dolegliwości układu pokarmowego i...
Naturalna Herbata Ziołowa Premium skład: Arcydzięgiel, Paczulek MACANKA Zastosowanie: na upojny dotyk, wykazuje działanie afrodyzyjne Herbatka relaksuje i odpręża, pomaga przy niestrawności,...
Naturalna Herbata Ziołowa Premium PACZULEK, Brodziec Paczulka Zastosowanie: - relaksujące i poprawiające nastrój, - przeciw bólom głowy, brzucha, przeciwzapalne, przeciwbakteryjne,...
Sprzedam kamień polny i głazy narzutowe różnej wielkości m. Gryźliny woj. warmińsko-mazurskie W naszej ofercie posiadamy kamienie polne różnej wielkości oraz duże głazy. Oferujemy zarówno materiał, który może...
Sprzedam Kruszywo o uziarnieniu 0/4 ze ściany z Zakładu Górniczego w m. Gryźliny woj. warmińsko-mazurskie Zakład zajmuje się wydobyciem, mieszaniem oraz sprzedażą kruszyw naturalnych głównie piasków nasypowych oraz mieszanek...
Sprzedam kruszywo Gryźliny, Olsztynek Szanowni Państwo informujemy o otwartym Zakładzie Górniczym w miejscowości Gryźliny, gm. Stawiguda na terenie woj....
OBSŁUGA KOPALŃ SUROWCÓW Nasze usługi obejmują: Pozyskiwanie nieruchomości na cele wydobywcze Gospodarka złożami surowców naturalnych...
Kupię kopalnię pospółki Poszukuję złoża pospółki pod Warszawą. Preferowany punkt piaskowy 80%. Nadkład do 3 m. Preferowan dobra lokalizacja w...
Systemy oczyszczania wody Mamy przyjemność zaprezentować Państwu technologię i możliwości firmy CONSPAN®, która posiada opatentowaną najnowszą...
Regulacje stanów prawnych i administracyjnych nieruchomości Kompletowanie dokumentacji geodezyjnej i prawnej Opracowywanie i ustalanie założeń inwestycyjnych Opracowywanie...
teren pod inwestycje po rekultywacji przy drodze S7 Teren „Nowa Wieś” położony jest na północnym skraju Pojezierza Iławskiego, około 4 km od Pasłęka (woj. warmińsko-...
Dozór Górniczy Oferujemy usługi kompleksowego prowadzenia eksploatacji kopalni odkrywkowych kopalin pospolitych na ternie Polski...
ZŁOŻE PIASKU KUPIĘ Poszukuję złoża grubszego piasku o minimalnej powierzchni 10 ha zlokalizowane na obszarze województwa Mazowieckiego,...
Rekultywacje wyrobisk pogórniczych Kompletowanie dokumentacji geologicznej, geodezyjnej i prawnej dotyczącej nieruchomości Ustalanie założeń...
Masło SHEA nierafinowane HURT Jesteśmy importerem nierafinowanego Masła SHEA z Afryki Zachodniej. Zajmujemy się tylko sprzedażą hurtową. Surowiec w...
Sprzedam przemysłową nieruchomość w Mławie Nieruchomość o łącznej pow. 3,3244 ha na którą składa się siedem działek. Położona w obrębie geodezyjnym Miasto Mława....
Nadzór inwestycji budowlanych Świadczymy usługi związane z nadzorem inwestycji budowlanych obiektów kubaturowych i drogowych na terenie całej Polski...
szukam INWESTORA branżowego - wdrożenie energooszczędnej technologi ogrzewania Posiadamy zupełnie nową technologię. Piec wodny jest najbardziej zaawansowanym, energooszczędnym urządzeniem grzewczym...
Ekspertyzy budowlane Przeprowadzamy oceny/audyty jakościowe wykonawstwa budowlanego: - ekspertyzy - opinie techniczne - inwentaryzacje...

Biuletyn surowce-naturalne.pl

Bądź na bieżąco!

Subskrybuje zawartość

Partnerzy